Mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn… và chỉ số huyết áp tâm thu dưới 90mmHg, huyết áp tâm trương dưới 60mmHg là các biểu hiện của chứng hạ huyết áp hay tụt huyết áp. Khi bạn hoặc người nhà bị hạ huyết áp, hãy sơ cứu và có những biện pháp xử lý đúng đắn.
Theo GS.TS Nguyễn Lân Việt (Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam), có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hạ huyết áp, hay còn gọi là tụt huyết áp. Một trong những vấn đề phổ biến dẫn đến hạ huyết áp chính là mất nước. Nôn ói, tiêu chảy kéo dài, tập luyện, ra mồ hôi, sốc nhiệt … đều có thể dẫn đến mất nước, từ đó dẫn đến chứng hạ huyết áp do không được bổ sung nước kịp thời.
Bên cạnh đó thì mất máu dù ít hay nhiều, mang thai, nhịp tim nhanh bất thường, cơ tim yếu, nghẽn tim, ăn uống thiếu chất… đều có thể là nguyên nhân khiến bạn hạ huyết áp.
Biểu hiện của huyết áp thấp
Một người được xem là có huyết áp bị tụt khi huyết áp tâm thu dưới mức 90mmHg và huyết áp tâm trương dưới 60mmHg.
GS.TS Nguyễn Lân Việt cũng cho biết, khi bị hạ huyết áp, bệnh nhân thường có các biểu hiện như choáng váng, hoa mắt, nhức đầu, đầu óc quay cuồng, ngất, thiếu tập trung, mờ mắt, buồn nôn, da lạnh, ẩm, tái nhợt, thở nhanh và nông, mệt mỏi, trầm cảm, khát nước, vã mồ hôi, giảm tập trung trí lực, dễ nổi cáu…
Trong hầu hết các trường hợp, hạ huyết áp không có gì quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên và không được xử lý đúng cách thì vô cùng nguy hiểm. Nếu không có các phương pháp chữa huyết áp thấp kịp thời có thể dẫn đến tình trạng đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, suy thận …. thậm chí còn nguy hiểm đến tính mạng.
Thông tin từ Webmd nhận định, bệnh nhân bị tụt huyết áp kéo dài, hệ thống thần kinh bị suy giảm chức năng, cơ thể không tự kịp điều chỉnh để cung cấp đủ dinh dưỡng và oxy cho não, tim, thận gây tổn thương các cơ quan này.
Cách sơ cứu đúng và an toàn khi bị huyết áp thấp
Việc sơ cấp cứu khi bị hạ huyết áp là rất quan trọng, không được chủ quan vì có thể dẫn đến biến chứng đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, suy thận, tai biến mạch máu não … cực nguy hiểm đến tính mạng.
Sau đây là những việc cần làm với bệnh nhân bị hạ huyết áp:
– Nhanh chóng đưa bệnh nhân vào nơi thoáng mát, đặt bệnh nhân nằm xuống nơi bằng phẳng, dùng gối kê đầu và chân, nên kê gối chân cao hơn đầu.
Để bệnh nhân nằm ngửa, kê chân cao hơn đầu (Ảnh: Internet)
– Pha chế và cho bệnh nhân uống trà gừng, nước sâm, cà phê, nước chè đặc, ăn thức ăn đậm muối, bột tam thất, rau cần tây, nước nho… rồi đặt bệnh nhân nằm xuống nghỉ ngơi.
Nếu không có sẵn những loại nước trên, bạn có thể cho bệnh nhân uống nhiều nước lọc, nước đun sôi để nguội sẽ kích thích nhịp tim trong thời gian ngắn, nâng cao chỉ sổ huyết áp tạm thời.
– Bạn cũng có thể cho bệnh nhân nhâm nhi một chút sô cô la vì chứa nhiều flavon giúp bảo vệ thành mạch máu, từ đó huyết áp ổn định hơn.
– Hoặc nếu bệnh nhân có sử dụng thuốc chữa hạ huyết áp do bác sĩ kê thì nhanh chóng cho bệnh nhân uống.
– Xoa bóp bấm huyệt: Day huyệt thái dương: Khi xuất hiện dấu hiệu tụt huyết áp hãy dùng hai ngón tay day vào huyệt thái dương (nằm ở cuối mi mắt). Lưu ý: Đặt phần tay mềm của ngón vào đúng huyệt, day đi day lại với mức độ mạnh dần. Thực hiện động tác này từ 20-50 lần. Vuốt trán: Dùng hai ngón tay vuốt từ giữa trán sang hai bên đến cuối huyệt thái dương. Lặp lại động tác này 30 lần.
![Bị tụt huyết áp tại nhà phải làm gì: Chuyên gia hướng dẫn cách sơ cứu đúng cách và an toàn 3 Tụt huyết áp](https://vandieuhay.net/wp-vdh/uploads/2024/01/huyet-ap-5.jpg)
– Theo dõi bệnh nhân thật kỹ. Nếu các triệu chứng được cải thiện, hãy nâng bệnh nhân ngồi dậy từ từ, nhắn người bệnh cử động chân và tay vài phút trước khi ngồi dậy.
Nếu không thấy đỡ hơn cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để bác sĩ chuyên khoa thăm khám tình trạng bệnh.
Cách phòng ngừa huyết áp thấp
Thay đổi vị trí từ từ: như đề cập, khi bị huyết áp thấp thường hay chóng mặt, mờ mắt, lâng lâng khi ngồi hoặc khi đứng. Một cách để chống lại các triệu chứng này là thay đổi vị trí từ từ. Sau khi thức dậy, tránh đứng dậy ngay. Thay vào đó, nên di chuyển từ từ, từ nằm sang ngồi với đôi chân thả xuống đất. Giữ vị trí này ít nhất 60 giây để cho cơ thể tự điều chỉnh. Tiếp theo, vẫn ngồi trên giường nhưng từ từ đung đưa chân. Giữ vị trí này trong 1 – 2 phút trước khi đứng thẳng. Đôi khi, chóng mặt còn là một triệu chứng của bệnh thiếu máu.
Uống nhiều nước: mất nước là thủ phạm đứng đằng sau bệnh hạ huyết áp, vì vậy uống thêm chất lỏng là rất quan trọng. Tăng nước uống, hoặc dùng đồ uống tăng cường chất điện giải như nước dừa, sẽ có tác dụng ngăn ngừa các triệu chứng của bệnh huyết áp thấp. Điều này đơn giản, mọi người có thể làm được ở mọi lúc, mọi nơi.
Đứng vắt chéo chân: nếu phải xếp hàng thì nên thay đổi thế đứng, chuyển từ thế nghiêm sang vắt chéo chân sau đó ép chặt có thể. Còn khi nằm cũng nên áp dụng tư thế này, nằm thẳng và vắt chéo chân lên nhau hoặc đưa chân để lên vật gì đó cao hơn mức tim. Cả hai tư thế này đều có tác dụng giúp ngăn ngừa bệnh huyết áp thấp, giúp con người dễ chịu.
Bổ sung cà phê vào chế độ ăn uống: Một ly cà phê hay trà chứa caffein sẽ tốt trong điều trị bệnh huyết áp thấp. Nó có tác dụng giúp lưu thông máu, nhất là dùng cùng với bữa ăn có thể hỗ trợ chống lại chứng hạ huyết áp thế đứng.
Tập luyện thể dục, dưỡng sinh: Thường xuyên tập các bài tập thể dục như thiền, yoga, đi bộ nhẹ nhàng giúp mạch máu lưu thông, nâng cao sức đề kháng và giảm thiểu tình trạng huyết áp thấp.
Tuệ An (T/h)